شاهد و ناظر طلوع آفتاب مىباشند . لااقل مىتوان گفت اروپاييان مقيم ايران بيش از ساير افراد مغرب زمين طلوع آفتاب را مشاهده مىكنند . آنهايى كه از راه زمينى مسافرت مىكنند ميل دارند كه قبل از فرارسيدن شب به مقصد بعدى خود برسند . از اين گذشته طولانى بودن راه ايجاب مىكند كه مسافران هرچه زودتر حركت كنند . در حالى كه اشخاصى كه به وسيلهء هواپيما مسافرت مىكنند مجبورند از ميل خلبانها كه مىخواهند از گرماى روز احتراز نمايند تبعيت كنند . موضوع غذا و آب و تعيين موقع حركت قسمتى از مذاكرات شب قبل از مسافرت را تشكيل مىدهد . در ايران تغييرات هوا چندان موجب نگرانى مسافران نمىشود . چه غير از رشت و انزلى ، دو شهر از شهرهاى كرانه بحر خزر ، در شهرهاى ديگر ايران در مدت هشت يا نه ماه از سال بندرت باران مىبارد . در ايران معمولا فرودگاههاى هواپيما در خارج از شهر نزديك گورستان واقع شده است . منظرهء طلوع آفتاب در ايران واقعا زيباست . ماه ، كه در حال افول است ، سايه‌هاى بلند مسافران منتظر را بر روى صحراى خاكسترى رنگ مىافكند . طلوع آفتاب به زودى حاشيهء شرقى فلات را روشن مىكند . سايه‌ها بتدريج كوتاه مىشود تا سرانجام هنگامى فرا مىرسد كه آسمان طلوع يك شيئى پرشكوه و نورانى را نويد مىدهد . در اين موقع به سختى مىتوان سايه‌ها را تشخيص داد و ماه پريده رنگ به نظر مىرسد . در اين هنگام باز نگاه شخص به جانب شرق معطوف مىشود . آفتاب طلوع مىكند ! سايهء كهن از نظر محو مىشود و سايهء جديدى در طرف ديگر جانشين آن مىگردد . در اين موقع مسافرت آغاز مىشود . پس از اينكه هواپيما با چند بار دور زدن در مسير خود واقع شود به طرف لبهء كوهها ، كه در آن موقع بىنهايت زيبا مىنمايند ، اوج مىگيرد . در پاى كوهها از خلال مه سيمگون ، به نظر مىآيد كه شترها با سينه در آب شناور هستند در حالى كه كوهها بسرعت تغيير رنگ مىدهند . تغيير رنگ كوهها را از لحاظ سرعت مىتوان به ايجاد منظرهء طلوع آفتاب و غروب آن ، كه در صحنهء تئاتر به وسيلهء نور مخصوصى انجام مىگيرد ، تشبيه كرد . ملايمترين سايه‌هاى رنگ بنفش و زيباترين انواع رنگ لاجوردى و ارغوانى كم‌رنگ ، در سطح كوهها از مقابل نظر مىگذرد . گويى طبيعت چراغ جادويى در اختيار دارد كه مىتواند با مهارت و سرعت پرده‌اى پس از پردهء ديگر از رنگهاى لطيف و ملايم را نشان دهد . همچنانكه از برودت هوا كاسته مىشود رنگها ، واقعىتر و زمينىتر مىشوند . كوهها پهنتر به نظر مىآيند و مه از بين مىرود و صحرا رنگ خاكسترى تيره‌ترى به خود مىگيرد ؛ و سايهء ديگرى ، يعنى سايهء خود هواپيما ، به وجود مىآيد . در